8 Mayıs 2018 Salı

TEOG GİTTİ.. ÇEMBER SİSTEMİ GELDİ ! İYİ DE BU ÇEMBER SİSTEMİ NEDİR? HAKKINDA NE BİLİYORUZ? Teog’un kaldırılmasıyla yerine TEOG kadar sonucu, ne olacağı belirsizlerle beraberinde Çember sistemi sisteme kondu. MEB’in TEOG’u kaldırmaktaki amaç ve hedefleri dışında, yeni getirilecek sistemin nasıl işleyeceğine dair belirsizlikler sürüyor. Kesin olan tek şey, yeni sınav sistemiyle beraber, öğrencilerin yoğun olarak, hatta kimi zaman da zorunlu biçimde imam hatip liselerine, özel liselere ve meslek liselerine yönlendirileceğidir. Bu yeni yerleştirme sisteminde 120 bin öğrenci sınavla öğrenci alan okullara yerleşecek. Ancak bu yeni sistemde asıl önemli olan mahalli yani adrese göre yerleştirme olacak. Çünkü yaklaşık 1 milyon öğrencinin liselere adrese göre yerleştirilmesi planlanıyor.

TEOG GİTTİ.. ÇEMBER SİSTEMİ GELDİ ! İYİ DE BU ÇEMBER SİSTEMİ NEDİR? HAKKINDA NE BİLİYORUZ?


Teog’un kaldırılmasıyla yerine TEOG kadar sonucu, ne olacağı belirsizlerle beraberinde Çember sistemi sisteme kondu. MEB’in TEOG’u kaldırmaktaki amaç ve hedefleri dışında, yeni getirilecek sistemin nasıl işleyeceğine dair belirsizlikler sürüyor. Kesin olan tek şey, yeni sınav sistemiyle beraber, öğrencilerin yoğun olarak, hatta kimi zaman da zorunlu biçimde imam hatip liselerine, özel liselere ve meslek liselerine yönlendirileceğidir. Bu yeni yerleştirme sisteminde 120 bin öğrenci sınavla öğrenci alan okullara yerleşecek. Ancak bu yeni sistemde asıl önemli olan mahalli yani adrese göre yerleştirme olacak. Çünkü yaklaşık 1 milyon öğrencinin liselere adrese göre yerleştirilmesi planlanıyor.
Adrese dayalı bu yerleştirmeyi yapabilmek için öncelikle eğitim bölgelerinin oluşturulması ve velilerin tercihi için de tüm okul türlerinin bu bölgelerin içinde yer alması gerekiyor. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) oluşturduğu eğitim bölgelerini nisan sonu ya da mayıs başında açıklamayı planlıyor.
Bugüne kadar bakanlık tarafından yapılan açıklamalar dikkate alındığında eğitim bölgelerinin içinde "çemberlerin" yer alacağı ve yerleştirmenin de bu çemberlere göre yapılacağı anlaşılıyor.
Yine açıklamaları dikkate aldığımızda çemberlerden şunu anlıyoruz:
Evinden giderek uzaklaşan bu 3 çember sisteminin toplamında öğrenciye sunulacak okul sayısı 9 olacak. Bunlar da 3 Anadolu, 3 Anadolu imam hatip ve 3 tane de Anadolu meslek lisesi.
3 çemberden oluşacağı anlaşılan eğitim bölgelerindeki her çember içinde bu üç farklı okul türünden birer tane lise yer alacak. Veli kendine sunulan 3 okul türünden 9 lise arasından 5 tanesini tercih edecek. Yerleştirme işlemi de öğrencinin tercihlerine göre ve kendisine en yakın çemberdeki okullar taranarak yapılacak. İlk çembere yerleşemeyen, ikinci, üçüncü çembere kadar tercihlerine göre yerleştirilecek.
Yerleştirme işleminde öğrencinin tercihi ve evine yakınlığı dikkate alınacak. Okul notları tıpkı sınavla öğrenci alacak okulların yerleştirmelerinde olduğu gibi dikkate alınmayacak. Eğitimci ve velilerin dile getirdiği "Eğer yerleştirmelerde sadece adres ve tercih söz konusu ise okuldaki derslerin önemi kalıyor mu?" sorusu da ayrı bir tartışma konusu.
Şu ana kadar kâğıt üzerinde açıklamaları yapılan ve mükemmel işleyeceği söylenen bu sistemde bilinmezler ve yanıtlanması gereken sorular var.
Öncelikle bazı ilçelerde bir okul türünden bırakın 3 taneyi bir tane bile bulunmuyor. Anadolu lisesi olmayan ilçeler var. Bu durumda eğitim bölgelerinin içinde yer alan bazı okul türlerinde değişiklikler mi olacak? Örneğin meslek ya da imam hatip liselerinden bazıları Anadolu lisesine mi dönüşecek?
Bir de 5 tercih ile ilgili soru işareti var. Bakanlık adrese dayalı yerleştirmede 5 tercihin zorunlu olacağını söylüyor. Peki ben çocuğumu sadece bir okul türüne yollamak istiyorsam ve bu okul türünden de "çemberimde" sadece 3 tane lise olacağına göre 3 tercih yaparsam tercihim geçersiz mi olacak?
Çocuğumu yollamak istemediğim okul türlerini de zorunlu yazmak zorunda mıyım?
Eğer 5 tercihte zorunlu tutulacaksam "Hiç kimse istemediği okula gitmeyecek" sözü gerçeği ne kadar ve nasıl yansıtıyor?
Bir de pansiyonlu okullar seçeneği görünüyor. İstemediği okul türlerine çocuklarını göndermek istemeyen aileler 5 tane de pansiyonlu okul tercihi yapacak. Yani evinizin yakınında istediğiniz okul türü bulunmadığı için çocuğunuzu kilometrelerce uzakta bir okula ya da başka bir şehre göndermeye de hazır olmanız mı gerekiyor?
TEOG yerine maalesef yeni sistem yeni bir merkezi sınav sistemi getiriyor. 2017-2018 öğretim yılında kamu okullarının ve özel okulların 8. sınıfında bulunan yaklaşık bir milyon iki yüz bin öğrenci var. Bu öğrencilerin %10’u, yani 120 bin öğrenci, Milli Eğitim Bakanı tarafından “nitelikli okul” olarak tarif edilen 600 liseye merkezi sınavla yerleşecek. Sınavdan yüksek puan alan öğrenciler, bu okullarda okuyabilmek için il değiştirmek zorunda kalacak ya da ekonomik koşulları el vermediği için bu okullara gidemeyecek.
Bakan Yılmaz, sınavla öğrenci alacak liselerin Mayıs ayında açıklanacağını belirtti. Bu liselerin hangi kriterlere göre seçileceği ise hala belirsizliğini koruyor. Sanılan aksine, bu liseler sadece fen liseleri ya da akademik başarısı yüksek liselerden oluşmayacak. Yetkililer tarafından söylenen tek şey, bu okulların “fen lisesi, sosyal bilimler lisesi ve proje okulları” olacağı. Ancak, bu okulların hükümetimizin siyasi tasarrufuyla belirleneceği ve çok sayıda imam hatip lisesine “proje okulu” statüsü verildiği, verileceği dikkate alınırsa, sınavla öğrenci alacak 600 lisenin neredeyse yarısının imam hatip lisesi olacağı da söylenebilir. Böylelikle Türkiye’nin en “başarılı” öğrencileri imam hatip liselerine yönlendirilerek imam hatiplerin kötü olan başarı grafiği (üniversiteye girişlerde %18) iyileştirilmek isteniyor. Burada İmam Hatiplere girmeye teşvik edenlerin neden çocuklarını İmam hatiplere göndermediklerini,okutmadıklarını,  özel okullarda ya da yurt dışında okuttuklarını sorgulamamız gerekmez mi? Yoksa İmam Hatiplere karşı olmak gibi bir durum söz konusu değildir.
2017-2018 öğretim yılında kamu okullarının ve özel okulların 8. sınıfında bulunan yaklaşık bir milyon iki yüz bin öğrencinin %10’u, yani 120 bin öğrenci, merkezi sınavla öğrenci alacak olan ve Milli Eğitim Bakanı tarafından “nitelikli” olarak tarif edilen liselere sınavla yerleşecek. Geriye kalan yaklaşık 1 milyon sınavda yüksek puan alamayan öğrenci ise “çember sistemi” olarak tarif edilen sistemle öğrenim hayatına devam edecekler.
Öğrencinin adresi esas alınarak üç çember (eğitim bölgesi) belirlenecek. Her çemberde üç okul türünden (Anadolu lisesi, meslek lisesi, imam hatip lisesi) birer tane bulunacak. Her öğrenci adresine göre belirlenmiş olan üç çemberdeki toplam 9 okuldan (3 Anadolu lisesi, 3 meslek lisesi, 3 imam hatip lisesi) 5 tanesini mutlaka seçecek. Çünkü 5 tercihten az ya da fazla tercih yapılamayacak. Örneğin öğrencinin 3 tane Anadolu lisesi tercih edip başka tercih yapmama olasılığı yok. Dolayısıyla öğrenci zorunlu olarak 4. ve 5. tercihlerine ya imam hatip lisesi ya da meslek lisesi yazmak durumunda kalacak. Bundan dolayı da “öğrenciler istemedikleri okula yerleşmeyecek” yaklaşımı geçerliliğini yitirecektir.
Aslında çember sisteminin mantığı, tek bir çember içerisinde 9 lise olmuş olsaydı, MEB’in okul türlerine göre yönlendirme amacı etkisini yitirirdi.  Şöyle ki, MEB’in bu sistemi ileri sürmesindeki temel amacı, özellikle yoksul ailelerin çocuklarına, “evine en yakın liseye gidebilirsin” mantığıdır.  Bu mantık ile velilerde özellikle servis ücreti vb. maddi külfetten kurtulma (!) fırsatı algısı yaratılmak isteniyor. Dolayısıyla “evine en yakın” Anadolu lisesine yerleşemeyen öğrenciye, zorunlu olarak “evine en yakın” meslek lisesi ve imam hatip lisesi işaret ediliyor. Aksi halde, tüm liseler tek bir havuzda toplandığında söz konusu okulların kontenjanlarının dahi dolmama ihtimali karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca 16 Eylül 2017 tarihinde Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde yapılan değişikle imam hatip liseleri hariç tüm proje okullarının öğrenci kontenjanları 5 şube (sınıf) ile sınırlandırıldı. İmam hatipler ise bu sınırlamalardan muaf tutuldu. Dolayısıyla öğrencilerin büyük bir bölümü kontenjan ve sınıf açma serbestliği nedeniyle imam hatip liselerine gitmeye teşvik edilecek, yönlendirilecek ve imam hatip liseleri cazip kılınacaktır.
Özetle daha işletilmeden çember sistemini ile ortada sadece kocaman bir belirsizlik kalmıştır. Üstelik yerleştirmenin tercih sırasına göre mi, yoksa adrese dayalı çemberlerin kontenjanlarının doldurulması esasına göre mi yapılacağı da bilinmemekte. Örneğin sistemde birinci çemberde bulunan okulların kontenjanları dolmadan ikinci çembere yerleştirme başlayacak mı, yoksa tercih sırasına göre okulların kontenjanlarının doluluk oranına göre mi diğer okullara yerleştirme yapılacağı da hala belli değil.
Eğitim uzmanları adrese dayalı çember sistemi, öncelikle öğrencilerin seçme hakkını kısıtladığı yönünde görüş bildirmekteler. Yani, öğrencileri sadece oturduğu mahalle ya da eğitim bölgesine hapsetmenin aracı haline geliyor. Hâlbuki semtlerin ekonomik, kültürel ve sınıfsal farklılıkları, dolayısıyla toplumsal eşitsizlikler okullara da kaçınılmaz olarak yansıyacakdır. Okulların teknolojik donanımlarından, öğrencilere sunulan olanaklara, velilerin okul yaşantısına katkısına kadar pek çok alanda bu farklılıkları ve eşitsizlikleri görmek mümkündür. Sanki tüm okullar eşit ve aynı olanaklara sahipmiş gibi bir ön kabul ile öğrencileri kendi bölgelerinde/mahallelerinde bulunan okullara gitmeye zorlamak, sınıfsal eşitsizliklerin devamı ve öğrencilerin ait olduğu toplumsal sınıfa göre eğitim almaya zorlanması anlamına gelecektir.
MEB, alt sınıfların, yoksulların çocuklarına bir yönde “otur oturduğun yerde” demektedir. Dolayısıyla çemberler bir nevi sınıfsal, kültürel ve sosyolojik duvarlar olarak karşımıza çıkacaktır. Çocuğunu bu duvarlardan kurtarabilmek için ekonomik koşulları el veren veliler ise harcamalarından kısarak çocuğunu özel okula gönderebilmenin peşine düşecektir. Öğrencinin ilk beş tercihine yerleşememesi durumunda ise pansiyonu bulunan okullardan 5 tercih hakkı daha tanınacağı ifade edilmektedir. Ancak pansiyonlu liselerin büyük bölümü yine imam hatip liselerinden oluşmaktadır.  Diğer bir ifadeyle tercihlerine yerleşemeyen veya bulunduğu yerleşim yerinde gidebileceği okul bulunmayan öğrencilere gösterilen adres ‘pansiyonlu imam hatip okulları’ olmaktadır.
Özel okulların kontenjanlarının belli olmaması ve TEOG sonrasının kaosa dönüşmesinden dolayı bu konu belirsizliğini koruyor. Bilinen tek şey, MEB’in özel liselerin sayısını artırmak için öğrenci başına 7 bin liraya varan teşvikler vermesi ve bu liselerin sayısını artırmasıdır. Öğrencilerin özel okullara öncelik vermesi için de özel okul tercih ve yerleştirmelerinin devlet okullarının tercih ve yerleştirmelerinden 15 gün önce başlayıp bitecek olması da bu okullara öğrencilerin yönlendirilmek istendiği şeklinde yorumlanmaktadır
 ‘Her öğrencinin istediği okula gitmesi’ en doğal hakkı olmalıdır. Her öğrencinin istediği okulda ve sınavsız eğitim alması, savunulması gereken en temel yaklaşım olmalıdır.  Her öğrencinin kendi ilgi ve becerisi doğrultusunda hangi alanda okuyacağını kendisinin belirleyeceği bir eğitim sistemi oluşturulmalı, bunu hedeflemeden atılacak her adımın, eğitimde yaşanan kaosu derinleştirmekten başka bir işe yaramayacağı unutulmamalıdır.
Kısacası TEOG’un ardından yeni sistemde beraberinde sorunları getirdi. TEOG’un kaldırılmasını ilk kez Cumhurbaşkanımıza yazan ben olmama rağmen, şimdide yeni sistemle birlikte yine rahatsız olanlardan birisi yine benim. Artık eğitim sisteminde ki bu yaz boz haline getiren sistem değişikliklerine son verilmelidir düşünüyorum.
Saygılarımla

Mustafa Kemal Bektaş

KAYNAKLAR:
Pervin KAPLAN Liseye Geçişte Çember Sistemi Nedir?

EĞİTİMSEN 10 Soruda TEOG Yerine Getirilecek Olan ‘Çember Sistemi’ ve Giderilemeyen Belirsizlikler

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Liselere Geçişte Yeni Sınav Sistemi
İtü Geliştirme Vakfı Okulları  Liseye Geçişte Yeni Sınav Sistemi

Eğitim Reformu Girişimi Didem Aksoy, Burcu Meltem Arık Liselere Geçişte Yeni Sistem

ÜLKEMİZİ BU EKONOMİK PROBLEMLERE BU SICAK PARA GETİRDİ? PEKİ AMA BU SICAK PARA İLE BİZ NEYİ ÇÖZDÜK? Evet Ülkemizi ekonomik problemlere bu sıcak para getirdi. Bu sıcak para neyin nesiydi. Gelin hep beraber bu sıcak para ile ülkemizin ilişkisine bakalım. Sıcak para nedir önce ona bakalım: A ülkesine ait yatırımcılar B ülkesine gidip fabrika, market, otel, maden ocağı v.s yapıp işletip her hangi bir kriz durumunda, savaş durumunda mallarını paraya hemen çevirip kaçamazlar. Hemen mallarını paraya çeviremez, döndüremezler. Bunun yerine A ülkesinin yatırımcıları B ülkesinin A tipi, B tipi fon, tahvil, hisse senedi v.s alırlarsa bir risk durumunda mallarını hemen paraya çevirip gidebilirler. İşte bu ülke içine giren yatırıma dönen bu paraların risk durumunda ülkeden dışarı çıkarılıp anında paraya dönüşmesine sıcak para diyoruz. Buna kısa süreli sermaye girişleri ya da portföye yatırımları da diyebiliriz.

ÜLKEMİZİ BU EKONOMİK PROBLEMLERE BU SICAK PARA GETİRDİ? PEKİ AMA BU SICAK PARA İLE BİZ NEYİ ÇÖZDÜK?


Evet Ülkemizi ekonomik problemlere bu sıcak para getirdi. Bu sıcak para neyin nesiydi. Gelin hep beraber bu sıcak para ile ülkemizin ilişkisine bakalım.
Sıcak para nedir önce ona bakalım:
A ülkesine ait yatırımcılar B ülkesine gidip fabrika, market, otel, maden ocağı v.s yapıp işletip her hangi bir kriz durumunda, savaş durumunda mallarını paraya hemen çevirip kaçamazlar. Hemen mallarını paraya çeviremez, döndüremezler. Bunun yerine A ülkesinin yatırımcıları B ülkesinin A tipi, B tipi fon, tahvil, hisse senedi v.s alırlarsa bir risk durumunda mallarını hemen paraya çevirip gidebilirler. İşte bu ülke içine giren yatırıma dönen bu paraların risk durumunda ülkeden dışarı çıkarılıp anında paraya dönüşmesine sıcak para diyoruz. Buna kısa süreli sermaye girişleri ya da portföye yatırımları da diyebiliriz.
Kısaca yurt dışındaki büyük yatırımcıların ülkeye soktuğu paraya denilmektedir. Bu büyük yatırımcılar, ülkeler olabileceği gibi kişilerde olabilir kurumlarda. Kendi ülkelerindeki faiz ve hisse senetlerinden daha fazla kazanmak için başka ülkelerdeki piyasaya sıcak para girişi yaparak kısa vadede büyük karlar elde etmek isterler. İthalat, ihracat her ülkede yapılan iç ve dış satıştır. Bunlar arasındaki dengenin sağlanamadığı ülkelerde yani gelişmekte olan ülkelerde bu sıcak para girişi piyasayı aniden etkilemekte, canlılık kazandırmakta ve bu sayede borsada yükselişler meydana gelmektedir. Borsada yatırım yapmak isteyenler genelde sıcak paranın girişini dört gözle beklemekteler ve giriş yaptığı zaman yatırım yapmaktadırlar. Bu yatırımlar hisse senedi olarak olsun yada faizle alakalı olsun kıymetli evrak alımı olarak nitelendirilmelidir.
Sıcak para çeşitli faktörlerden dolayı ülkeler arasında kısa süreli olarak yer değiştirir. Sıcak para giriş-çıkışlarını yurtiçi faiz oranı, güvenirlik, ekonomik ve siyasi istikrar, istikrarlı döviz kuru, enflasyon oranı gibi faktörler etkiler. Ekonomide çift haneli enflasyona, katiyen düşüş göstermeyen işsizlik oranlarına, rekorlar kırarak artan cari açığa bir de sıcak para çıkışı ve döviz kurunun tırmanışı eklendi. Merkez Bankası’nın 9 Mart’ta yayımladığı verilere göre son 1,5 ay içinde 1,2 milyar dolar döviz çıkışı yaşandı. Bu, ekonomisinin yegane beslenme kaynağının sıcak paraya bağlanması sonucunda TL’nin döviz kurları karşısında değerini yitirmesi sonucuna yol açtı. Ekonomi uzmanları, ABD Merkez Bankası’nın (FED) faiz artımına giderek sonucunda da Türkiye’deki döviz kuru tırmanışına ivme katacağını sürekli uyarmaktalar.  Merkez Bankası’nın da faiz artımına gidip gitmeyeceği tartışmaları sürekli Ülkemizin gündeminde.
Kısacası ülke olarak borçlanarak ve tüketerek büyüyoruz. Bu büyüme hormonlu büyümedir. Bu nedenle hem enflasyon hem de cari açık artıyor. Türkiye’de hükümet sıra dışı teşvik paketleri, vergi indirimleri, istihdam destekleri ile ekonomiyi ayakta tutmaya çalışıyor. Ama sokakta vatandaş yüzde 7,4’lük büyümeyi kendi bütçesinde hissetmiyor, tenceresinde göremiyor. Çünkü bu büyüme, adaletli bir gelir dağılımı ile topluma yansımıyor. Son dönemde Türk Lirası’ndaki (TL) erime de dikkat çekiyor. 15 Temmuz'dan bugüne TL'deki değer kaybı yüzde 35'i geçti. Analistler, önümüzdeki dönemde dolardaki yükselmenin devam edebileceğini belirtiliyor.
Ocak 2003-Ocak 2018 arasında tam 555 milyar 411 milyon dolar cari işlem açığımız oluşmuş. (Dış ticaret açığından turizm gibi hizmet gelirleri düşülünce kalan net açık)
Lakin yabancılar bize aynı dönemde 642 milyar 338 milyon dolar yollamışlar. Yani her yıl açığımızı yabancılar kapatmış.
Peki, biz 642 milyar doları alınca ne yapmışız ?
Fabrika mı yapmışız ?
Yatırım mı yapmışız ?
Ya da daha yüksek üretim mi yapmışız ?
Hayır..
İnşaat yapmışız !
Parayı ulufe gibi yoksullara dağıtmışız !
Devleti şişirdikçe şişirmişiz ! Nerede ise her yıl yeni vergi ve vergi artışı ile özel sektörün boğazına yapışmışız….  Ama sakın ha yanlış anlamayın. Rant kesimine vergi getirip-atıl sermayeyi cezalandırdığımızı sanmayın. Kim ki üretim yapmış, kim ki yatırım yapmış...Yolunacak kümesteki kaz misali üzerine atlamışız. Finans sistemine bir türlü temel çözüm üretmemişiz. Herkesi kredi-faiz bataklığına mahkum etmişiz. GSYH’nın yüzde 12’sinden yüzde 70’in üzerine çıkan kredi oranına rağmen üretim gücümüz  GSYH’nın yüzde 20’sinden yüzde 15’lerine gerilemiş. Maalesef gizli bir el ülkemizin üretim gücünü bitiriyor. Ama buna sesimiz çıkmıyor. Yabancının parası ile şişen ekonomimizi övüp duruyoruz.
Bir elimizle 3 kuruş veriyor gözükürken, diğer elle 30 kuruş alıyoruz. Merkez Bankası parasal sıkışıklık yapıyorum derken,  maliye politikası ile piyasaya para saçıyoruz.
Sonuç ortada:m50 milyar doların üzerinde cari açık...
Portföy yatırımları sıcak paranın sevdiği bir ortamdır. Dünyada çok hızlı hareket ettiği ve girdiği ekonomiyi ısıttığı için, sıcak para denilmiştir. Sıcak para dünyada ki ekonomik gelişmelere ve özellikle de ülke içinde faiz-kur makasına bağlı olarak girip çıkmaktadır. 
Bizler, sıcak para ve spekülatif sermaye, reel sektör ile finansal sektör arasındaki dengeyi bozduğu için sürdürülemez diye tahmin ediyorduk. Oysa ki artan bir tempoda sürüyor. 2009 krizi oldu ve fakat hızla toparlandı.
Türkiye'de, kırılganlık arttıkça sıcak para girişi de artıyor. Kurt karanlığı sever. Sıcak para da kırılgan ve spekülatif ortamı sever. Biz Türkiye olarak cari cari açığı sıcak para ile kapatıyoruz. On yıl önce portföy yatırımları 120,6 milyar dolar iken, bugün 172,3 milyar dolara çıktı.
Sıcak para ne zaman çıkacağı belli olmayan kısa vadeli dış borçtur. Manipülasyona ve spekülasyona açık olduğu için piyasa düzenini de bozmaktadır. Dünyada borsa hareketlerini üç-beş büyük uluslararası fon belirlemektedir. Sıcak para ekonomide daima kırılganlık yaratmaktadır. Maalesef dünyanın en kırılgan ülkesi olmamıza sıcak para neden olmuştur. Sıcak para aniden çıktığı için döviz dengelerini alt-üst ediyor... Ve yüksek kur dalgalanmalarına neden oluyor... Bu nedenle, Merkez Bankası yüksek miktarda döviz rezervi tutmak zorunda kalıyor... Döviz tutmanın da bir maliyeti bulunmaktadır. Merkez Bankası bu dövizlere faiz ödemektedir. Buna rağmen çok hızlı çıkışlarda panik yaşanıyor bu paniğe  rezervler de yetmiyor... Çünkü, çıkan yalnızca sıcak para olmuyor...
Siyasi iktidarlar sıcak para serabı içinde gerçekleri göremiyor. Gerçekte ise sıcak para ekonomide geçici rahatlık yaratır.
Çözüm için; birinci doğru, cari açığı önlemektir. İkinci doğru, bu açığı uzun vadeli yabancı yatırım sermayesi ile kapatmaktır. Bunları yapacak olan siyasi iktidarlar ve Hükümetlerdir. Ama her durumda siyasi istikrar gerekir. Sıcak parayı dizginleyemezseniz ne mi olur ?n Ne enflasyonu dizginleyebilirsiniz  ! Nede işsizliği önleyebilirsiniz! Ancak seçimlere 1 yıldan fazla süre varken soluğu seçim ekonomisinde alırsınız…. Tıpkı 24 Haziran’da seçime gideceğimiz, içinde bulunduğumuz seçim ekonomimiz gibi…

Saygılarımla

Mustafa Kemal Bektaş


KAYNAKLAR:
1.Dr. Mahfi EĞİLMEZ Erken Seçime Doğru
2.Özcan KADIOĞLU Dövizin Ateşi Neden Yükseliyor
3.Uğur GÜRSES Kur Hasarının Faturası Borç Öteleme
4.Dr. Mahfi EĞİLMEZ 2017 Büyümesinin Analizi
5.İbrahim KAHVECİ Uyguladığımız İktisadi Program Ne Kadar Sürdürülebilir
6.Prof.Dr. Nevzat SAYGILIOĞLU Türkiye ekonomide Dünyadan ayrışıyor mu?
7.İsmet ÖZKUL Ödemeler Dengesi 2018’de Erken Seçim Diyor
8.Uğur CİVELEK Faiz Tartışmalarının Arka Planı
9.Esfender KORKMAZ Sıcak Para Tuzağı

ÜLKEMİZDE İÇ VE DIŞ GELİR KAYNAKLARINDA SAVURGANLIK, BELEDİYELERİN DÜZENSİZ HARCAMALARI VE EKONOMİDE Kİ KARA DELİKLER Türkiye döviz kazanmayan, döviz kaybeden bir ülke olduğu için dış borç ödeme kapasitesi düşüktür. Dış borç stokunun millî gelire oranı yüzde 55'tir. Çok yüksek değil. Ancak önemli olan ödeme kapasitesidir. Dış borç da şekilsiz harcamalardan, özel sektörün borçlarından oluşmaktadır. Şekilsiz harcamalarda genelde başta belediyeler olmak üzere tüm kamu kurum ve kuruluşları, özel sektörün düzensiz ve israf kokan lüks tüketim maddelerine yönelmelerinden, düzensiz kaynak harcamalarından oluşmaktadır.

ÜLKEMİZDE İÇ VE DIŞ GELİR KAYNAKLARINDA SAVURGANLIK, BELEDİYELERİN DÜZENSİZ HARCAMALARI VE EKONOMİDE Kİ KARA DELİKLER  


Türkiye döviz kazanmayan, döviz kaybeden bir ülke olduğu için dış borç ödeme kapasitesi düşüktür. Dış borç stokunun millî gelire oranı yüzde 55'tir. Çok yüksek değil. Ancak önemli olan ödeme kapasitesidir. Dış borç da şekilsiz harcamalardan, özel sektörün borçlarından oluşmaktadır. Şekilsiz harcamalarda genelde başta belediyeler olmak üzere tüm kamu kurum ve kuruluşları, özel sektörün düzensiz ve israf kokan lüks tüketim maddelerine yönelmelerinden, düzensiz kaynak harcamalarından oluşmaktadır.

Türkiye, bundan sonra alınacak borçların dışında, mevcut dış borç profiline göre;
- 2017 yılında, 4 milyar 354 milyon doları faiz olmak üzere, toplam 46 milyar 67 milyon dolar dış borç ödedi.
- 2018 yılında 9 milyar 438 milyon doları faiz olmak üzere, toplam 64 milyar 787 milyon dolar dış borç ödeyecek.
- 2019 yılında 9 milyar 395 milyon doları faiz olmak üzere, toplam 51 milyar 36 milyon dolar dış borç ödeyecek.
- 2020 yılında 8 milyar 241 milyon doları faiz olmak üzere, toplam 39 milyar 622 milyon dolar dış borç ödeyecek.
- 2021 yılında 7 milyar 18 milyon doları faiz olmak üzere, toplam 37 milyar 778 milyon dolar dış borç ödeyecek.
- 2022 yılı ve sonrasında 46 milyar 144 milyon doları faiz olmak üzere, toplam 187 milyar 222 milyon dolar dış borç ödeyecek.

Böylece, mevcut borç profiline göre, yeni alacağı borçların dışında, Ülkemiz önümüzdeki dönemde, 84 milyar 591 milyon doları faiz olmak üzere ödeyeceği dış borçların toplamı 426 milyar 512 milyon doları buluyor. Yani ülkemiz şu anda borç sarmalında ve hızla bu borç sarmalından çıkmak zorunda. Aksi takdirde varlık fonuna devredilen tüm milli kuruluş ve yatırımlarımızı birer birer kaybedebiliriz.
Peki ülkenin bu hale gelmesinden sadece bu hükümet mi sorumlu. Hayır ülkemiz bu hale gelinceye kadar geçmiş dönemlerdeki hükümetlerimizden de kaynaklanan sorunlar var. Popilist politikalar ve dengesiz rastgele harcamalar ülkemizi bu hale getirdi. Bu harcamaların kara deliğe dönüşmesinde belediyelerin ve kamu kurum ve kuruluşlarının da büyük sorumluluğu var.
Kısa bir soru sormak isterim: Neden  harcamalarda hesap gören Sayıştay denetiminden uzak tutulmaya çalışılır? Sayıştayın görev alanı nedir? Sayıştay kamudaki genel bütçede ki harcamaların kanun, nizam dahilinde harcamalar usulüne uygun harcanmış mı? harcanmamış mı? denetlemektir. Peki hal böyle iken neden tüm harcamalar sayıştan denetiminden muaf tutulmak isteniyor? Şu Google’ye sadece “Belediyeler hakkında suçlamalar” yazın neler göreceksiniz. İşte bütçede ki bu kara deliklerin mimarlarından biriside belediyelerimiz ve kamu disiplininin bozulması,  düzensiz ve  popilist harcamaların yapılmasıdır..

5393 sayılı belediyeler kanununu açın bakalım Madde 14-  a maddesinde ne diyor:
a. İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.
Okudunuz Sayıştay denetiminde diyor kanun neden Sayıştay denetimi vermek istenmiyor? 
Yine b maddesinde de Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir. emretmektedir. Kanun işte bu kalkıp da borçlanın demiyor kanun?

Bu borç yükü nasıl oluştu ona bakalım:
a) Kurum ve kuruluşlarda, şirketlerde kötü yönetim düzeni.
b) Kurum, kuruluş ve şirketleri de saran lüks, israf, hastalığı.
c) Suriyeliler, dış göçler.
d) Vergi politikalarından kaynaklanan düzensizlikler,  muazzam tutarlardaki kayıt dışılık, vergi afları.
e) Sosyal Güvenlik sistemindeki açıklar.
f) Turizm gelirlerindeki düşüş. Sanayi, tarım, esnaf kesimi ve eğitim düzenindeki olumsuzluklar.
g) İthalatın artması, lükse harcanan dövizler,
h) Kayırmacılığa  yönelik teşvikler, krediler, sosyal yardımlar.
i) Aşırı faiz yükü.
J) Gümrük kaçakçılıkları.
k) Rüşvet, yolsuzluk, kayırmalar ile şaibeli ihale ve özelleştirmeler.
l) Aşırı savunma giderleri ve terörün azması.
m) Sağlık harcamalarındaki artma ve yolsuzluklar.
n) Teknolojik gerilik.
o) Ve en büyüğü de denetimsizlik.
ö) Tasarruf, yatırım ve üretimdeki aşırı düşüş.
p) Bankacılık ve sigorta şirketlerinin yabancıların eline geçmesi. ABD ve AB ülkelerinin aleyhimize uyguladığı senaryolar. Devamlı düşen kredi notumuz.
r) Tüketim çılgınlığı ve ithalata etkisi.
s) Politik tavizler, vergi ve SSK afları, su ve elektrik hırsızlıkları, yapılamayan tahsilâtlar.
ş) Ekonomiyi zorlayan yap işlet yatırımları, (Osman Gazi ve Yavuz Sultan Selim köprüleri, Avrasya Tüneli, 3. Hava Limanı vb.)
t) 55 adedinden 45’i zarar eden hava alanları ( Zafer, Bayburt, Kastamonu, Tokat vb.)
u) Yabancı sermaye ve sıcak para girişlerindeki büyük azalma.
Bunların beklide aklıma gelmeyenleri vardır.

Ülkemiz 1970 lerden beridir hatta  1960 lara ihtilallara, Marshall yardımına kadar ülkemiz bu kötü yönetim ve krizlerle tanışmaya başladı. Ülkemiz zor günlerden geçiyor. Jeopolitik gelişmeler güney ve doğu sınırlarımızda gerginlik katsayısını her geçen gün arttırıyor. Kuzey Irak referandumu ve Suriye’deki gelişmeler savunma harcamalarımızı da arttırdı. Bütün bu gelişmeler bütçe açığımızı zorluyor. Faiz dışı fazla oranı azalıyor, bütçe açığımız ise artıyor. Para politikasına oranla daha başarılı olduğumuz maliye politikasındaki avantajımızı yitirmeye başladık. Bu yüzden ülke olarak daha düzenli ve disiplinli harcamalar yapmak zorundayız.

Birde hangi ülkelere borcumuz var onu da gözlemleyelim:
Birleşik Krallık, 24.2 milyar dolarla en fazla borcumuz olan ülke durumunda.  Birleşik Krallık kapsamına İngiltere, Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda'nın girdiğini hatırlatalım. En fazla borç aldığımız ikinci ülke 21 milyar dolarla Almanya, üçüncü ülke ise 19.9 milyar dolarla ABD. dir. Yani yakayı bizim geleceğimizle oynayan ülkelere kaptırmışız anlayacağımız.

Aslında en çok borçlu olduğumuz kesimin milliyetini bilmediğimizi söylemek de yanlış olmaz. Çünkü yaklaşık 40 milyar dolar tahvil borcumuz var. Doğal olarak tahvillerimizi ellerinde bulunduranların hangi ülke vatandaşı olduğunu bilme şansına sahip değiliz.  Diğer taraftan sektörlere baktığımızda Toplam 210.9 milyar dolar olan borcun 110 milyar doları finansal kuruluşlara, 101 milyar doları da finansal olmayan kuruluşlara aittir. Finansal kuruluşlar arasında en borçlular tahmin edileceği gibi bankalar. Bankaların 92 milyar dolar borcu var. Diğer yandan sınai sektörler 41, hizmetler sektörü ise 59 milyar dolar borçlu durumda. 

Peki bir soru soralım: Bu özel sektör bu kadar dış borcu niye aldı, nerede kullandı? Merkez Bankası verilerine göre, yurtdışından sağlanan 210 milyar dolarlık borcun 100 milyar doları bankalara ait. Bankalar bu borcun 78 milyarını kredi, 22 milyarını tahvil ihracı yoluyla almışlar. Bankaların yurtdışından niye kredi aldıkları belli; bu kredi yurtiçinde TL olarak kullanılıyor, kullandırılıyor. Yurtiçinde mevduat yoluyla para toplamak, yurtdışından döviz kredisi almaya göre daha pahalı çünkü. Bankacılık dışı finansal kuruluşların borcunun toplamı da yaklaşık 19 milyar dolar. Yani, yurtdışından sağlanan borcun 119 milyar doları finansal kuruluşlara ait.  Finansal olmayan kuruluşların dış borcu da 91 milyar dolar düzeyinde. Bu tutarın 81 milyarı kredilerden oluşuyor.  Yine özel sektöre ait olan ve "finansal olmayan kuruluşların ticari kredileri" başlığında gösterilen 31 milyar dolarlık borç, ağırlıklı olarak ithalat borçlarından oluşuyor. Yani ithalat yapılmış, ancak ödemesi henüz gerçekleştirilmemiş ve bu borç, söz konusu kalemde yer alıyor. 
Uzun vadeli toplam borç 166 milyar ve bunun 78 milyarını finansal kesim kullanıyor. Bir kez daha vurgulamakta yarar var, finansal kesim de bu parayı yurtiçinde ağırlıklı olarak krediye dönüştürüyor. Kalan 88 milyar dolar ise finansal olmayan kesimlerin uzun vadeli borç stokunu gösteriyor. Dolayısıyla finansal olmayan kesimin 88 milyar dolarlık borcunun nereye gittiği, bu paranın hangi sektörlerde kullanıldığı önem taşıyor. Çünkü gerçek anlamda yatırıma giden para, bu 88 milyar dolar.  88 milyar doların 52 milyarı hizmetler sektöründe kullanılmış. Hizmetler sektörü kapsamında en çok kredi kullanılan alt sektörler ise 12.6 milyar dolarla ulaştırma ve depolama faaliyetleri, 7.5 milyar dolarla mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler, 6.8 milyar dolarla inşaat, 5.8 milyar dolarla bilgi ve iletişim, 5.3 milyar dolarla da gayrimenkul faaliyetleri. Aslında inşaat ve gayrimenkul faaliyetlerini bir arada düşünmek ve bu sektörler için toplam 12 milyar doların üstünde borç oluştuğunu söylemek yanlış olmaz. İnşaat, yol, köprü derken, işte böylesine bir borç oluşmuş. 
Finansal olmayan kuruluşların 88 milyar dolarlık borcunda ikinci sırayı 35 milyar dolarla sınai sektörler alıyor. Sınai sektörlerde imalatın payı 23 milyar dolar. Bu kapsamda da gıda ve içecek 4.3 milyarla ilk sırada; ikinci ve üçüncü sırayı 3.4 milyarla ana metal sanayi ve 3.1 milyarla ulaşım araçları imalatı alıyor.  Elektrik ve gaz sektörü yatırımları için alınan borçta bakiye 9.9 milyar, madencilik yatırımları için alınan borçtaki bakiye ise 2.2 milyar dolar düzeyinde. 

Dış borç kendi içinde dörde ayrılmaktadır. Bunlar;
1-Devletlerarası dış borçlanmalar 2-Piyasadan tahvil ihracı karşılığında alınan borçlarv3-Yabancı bankalara borçlanma 4- Uluslararası kuruluşlardan alınan borçlar
Örneğin; IMF ve Avrupa Merkez Bankası‘na yapılan borçlar, dış borçlanmadır.

Peki Ülkemiz IMF‘ye 23.5 milyar dolar ödedi borcu kapattı. 57 milyar doların üzerinde özelleştirme yapıldı. Aynı dönemde Türkiye‘nin dış borcu 129 milyar dolardan 403 milyar dolara çıktı. Ülkemize  özelleştirme dahil 300 milyara yakın dış kaynak geldi. Şu anda Merkez Bankası‘nda 26 milyar dolar civarında net döviz rezervi var. Nereye gitti bu paralar? İşte can alıcı noktaya geldik konumuza döndük:
Belediyelerimizve tüm kamu kurum ve kuruluşlarımız, özel sektör bu kara deliklerin büyümesinden sorumlular. İktidarı,  muhalefeti tüm belediyelerimiz nasıl bir yapılaşma, nasıl bir anlayış  içerisindedir bu anlaşılır gibi değil. Yeşil alan diye projelendirilen yerlere bakın. Ağaçtan çok sosyal tesis, kafe, lokanta var. Yürüme yolları ve yapılaşmış alanların tamamına beton dökülmüş durumda. Yürüme yolları toprak ve abartılı, çiçek peyzajları yok. Kafe ve lokanta desen en fazla bir ya da iki tane bulursun. O da küçük çaplıdır.
Belediyelerin ellerindeki gelir kaynaklarını değerlendirirken insaf ölçüsünü kaçırmamaları, halkın ihtiyaçlarını öne çıkarmaları gerekmekte. Bugünün bir de yarını var. Bunu tüm partilerin belediyeleri için söylüyorum; birilerine para kazandırmak için har vurup harman savurduğunuz o paraların bedelini bu ülke ödüyor. Belediyeler eskisi gibi gelir kaynaklarından yoksun değil ama buna rağmen ihtiyaç dışında harcama yapmaması, tasarrufa önem vermesi gerekmekte. Aksi hâlde bedeli hepimiz ödüyoruz.
Ülkemizde faizlerin düşmesi için tasarruf oranının yükseltilmesi, bunun için de öncelikle kamudaki savurganlığın önlenmesinden başlanılmalıdır. Asıl tasarruf edilmesi gereken alanların tüm belediyelerin yıllardır gördüğümüz türden “kent çalışmaları” var.  Defalarca kaldırım yapıp bozmalar, kavşaklar, kötü yapıldığı için yıkılıp yıkılıp yeniden inşa edilen üst geçitler, bitmeyen refüj çalışmaları, çok abartılı peyzaj düzenlemeleri ile göz alıcı yol kenarı süslemeleri. … yaz yaz bitmiyor. Biten bir şey varsa ülkemize giren dövizi ve kaynakları har vurup harman savurmamız.
Kısaca belediye yöneticilerinin son dönem telaşıyla ve “Bugün varız, yarın yokuz” anlayışıyla, halkın tepkisini hiçe sayarak birtakım uygulamaların içine girmesi son tahlilde kendilerine de zarar verir. Bu yüzden belediyelerdeki yenilenme isteğini anlıyorum ama ben konunun 5-10 belediyeyle sınırlı kalmasının da yeterli olacağı kanısında değilim. Bu uygulama iktidar olsun muhalefet olsun hepsince yapılmalıdır. Bir çok belediye gelirinden kat ve kat borçlu durumdadır. BU borçları bu belediye ve encümenlerine ödettirilmelidir. Neye göre bu kadar borçlandırdılar belediyeyi? Hesap vermeliler? Buradan İçişleri bakanlığına da seslenmek istiyorum. Gelir kaynağından aşırı bir şekilde harcama yapan ve borç batağına saplanan belediyeleri kim olursa olsun hesap sormalıdır.
Ülkemizde belediyelerin en önemli gelir kalemi, genel bütçe paylarıdır. 5779 sayılı kanun İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında uyarınca genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamının yüzde 1,50’si büyükşehir dışındaki belediyelere, yüzde 4,50’si büyükşehirlerdeki ilçe belediyelerine ve yüzde 0,5’i il özel idarelerine ayrılır. 2464 sayılı Kanunda gösterilen vergi, harç ve katılma payları, 1319 sayılı Kanunda gösterilen emlak vergisi, 5393 sayılı Belediye Kanunun 59, maddesinde sayılan taşınır ve taşınmaz malların kira, satış ve başka suretle değerlendirilmesinden elde edilecek gelirler, hizmet karşılığı ücretler, faiz ve ceza gelirleri, bağışlar, her türlü girişim, iştirak ve faaliyetler karşılığı sağlanacak gelirler, belediyelerin öz gelirleri arasında yer alır. Görüldüğü gibi genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylar, öz gelirler arasında yer almaz. Gelir kalemlerine göre belediye gelirlerine bakacak olursak; vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar, faizler, paylar ve cezalar, sermaye gelirleri, alacaklardan tahsilâtlardan oluşmaktadır.
İç borçlanmaya karar verme yetkisi, bir önceki kesinleşmiş bütçe gelirine bağlanarak; belediye, bağlı kuruluşları ve sermayesinin % 50’den fazlasına sahip olunan şirketlerin bütçe gelirinin % 10'una kadar olan iç borçlanmaların meclis kararı, % 10'un üzerindeki borçlanmaların ise meclis kararı yanında İçişleri Bakanlığı onayı ile yapılması öngörülmektedir. İller Bankası’ndan yatırım kredisi ve nakit kredi kullanan belediye, ödeme plânını bu bankaya sunmak zorundadır. İller Bankası, hazırlanan geri ödeme plânını yeterli görmediği belediyenin kredi isteklerini reddeder. Dış kaynak gerektiren projelerde Hazine Müsteşarlığı’nın görüşü alınır. Belirtilen usul ve esaslara aykırı olarak borçlanan belediye yetkilileri hakkında TCK’nın görevi kötüye kullanmaya ilişkin hükümleri uygulanır.

Peki belediyelerin bunca borçlanmasına nasıl izin vermiştir?
Mali yapısı güçlü olsa dahi borçlanma kapasitesinin üzerinde borçlanan bir belediyenin geri ödemeyi aksatması muhtemeldir. Belediyelerin borçlarını geri ödememeleri riskini azaltacak yöntemler, kredi derecelendirme kuruluşlarının belediyeleri derecelendirmeleri, tahvil sigortası uygulaması ve bankalar tarafından verilecek teminat mektupları olabilir Cari harcamaları karşılamak için uzun vadeli borçlanma, genellikle yasaklanmış olup her durumda kaçınılmalıdır.
Şu seçim günlerinde her tarafta yine yıkmalar, yapmalar başladı. Kimisi robocoplar yapar, kimisi bahçeleri yeniden tanzim eder, kimi kaldırımları yeniden yapar. Avrupa’ya da gittim. Almanya’da kaldırımların yada şuranın buranın iki de bir sökülüp yapıldığını görmedim. O yıkılan yerleri kim yaptıysa, kim hak edişleri denetleyip, kontrol edip ödeme yaptıysa onlara ödettirmek lazım. İkinin biri her tarafı söküp yapmakla bir yere varılamaz. Başta belediyelerde ve tüm kamu kurum ve kuruluşlarında, özel sektörde sıkı bir tasarruf uygulanmalıdır. Kıt kanaat oluşan gelir ve dış kaynaklarını heba edenlerden hukuki hesap sorulmalıdır.
Özel sektörde aynı durumda. Şu yabancılar pazarlarına gidin bir bakın. Alakasız tüketim yada kalitesiz malzemeler. Dolduruyorlar konteynıra son derece kalitesiz ve kullanım alanı da yok Çin’den şuradan buradan ithal ediyorlar. Giden döviz kaynağımız oluyor. Bunlardan da hesap sorulmalıdır. Sıkı bir kamu maliye disiplini uygulanmalıdır. Hatta geçtide
Saygılarımla


Mustafa Kemal Bektaş

KAYNAKLAR:
Mahfi Eğilmez -  Türkiye 2018’de ne kadar dış borç ödeyecek?
Esfender Korkmaz - Dış borç çıkmazda mı?
Esfender Korkmaz – Yüksek dış borç Yüksek risk demektir.
Alaattin AKTAŞ - Özel sektörün dış borcu 300 milyar doları aştı
Alaattin AKTAŞ - Özel sektör bu kadar dış borcu niye aldı, nerede kullandı?
Hakan Özyıldız - Devlet özel sektörün dış borcuna kefil olur mu?
Hakan Özyıldız - Hazine garanti verdikçe bankalar dış borç almış
Mahvi Eğilmez - Bir IMF gitti üç IMF geldi
https://sayistay.gov.tr/tr/?p=2&CategoryId=88  Sayıştayın görevleri nelerdir?
Fuat Uğur - Yüksek faizin sebebi belediyelerin savurgan harcamaları
Yalçın Bayer - Yolsuzluk+savurganlık
Murat AKTUNA - Parklar için savurganlık
NİYAZİ KOÇ - Asıl Kara Delik: Belediyeler
Mustafa ÖKMEN & Neslihan KOÇ - Türkiye’de Belediye Gelirleri İçinde Borçlanma ve Borçların Azaltılması İçin Öneriler


23 Nisan 2018 Pazartesi

ÜLKEMİZDE Kİ SİYASİ VE TİCARİ AHLAK ÜZERİNE Ülkemizdeki temel ana sorunlarımızdan biriside işte bu siyasi ve ticari ahlak sorunudur. Bu iki sorun çözülse ülkemiz kalkınmada bir değil birkaç çığır atlar. Bu sorunlara örnekleriyle tek tek değinelim bakalım. Aslında ikisi at başı birlikte bir problem olup şimdi sırası ile örnekleriyle inceleyelim:

ÜLKEMİZDE Kİ SİYASİ VE TİCARİ AHLAK ÜZERİNE

Ülkemizdeki temel ana sorunlarımızdan biriside işte bu siyasi ve ticari ahlak sorunudur. Bu iki sorun çözülse ülkemiz kalkınmada bir değil birkaç çığır atlar. Bu sorunlara örnekleriyle tek tek değinelim bakalım. Aslında ikisi at başı birlikte bir problem olup şimdi sırası ile örnekleriyle inceleyelim:
Biliyorsunuz gelişmiş ülkelerde radyolar radyo frekanslarından GPRS yöntemleriyle trafik ulaşım yol yardımı vermektedirler. Hiç bilmediğiniz bir yere gidiyorsunuz sizi nokta atışı yönünüzü bulmanızda yardımcı oluyorlar. Siz X bir yerden X diğer bir yere gideceksiniz yolu bilmiyorsanız sorun yok. Açıyorsunuz radyo istasyonunu gideceğiniz yere kadar ulaşıma kapalı yolları da değerlendirerek trafikte sizi yönlendirirler. Bu sistem ülkemizde de var. Ama ülkemizde bir bakmışsınız güzergahınızdaki sokağa, caddeye bakmışsınız ki sokak yol çalışması v.s nedenle yol trafiğe kapalı ! Yolu ya belediye kazmıştır, ya Telekom ya da bir nedenle vatandaşın birisi alt yapı için kazdırmıştır ! Kimin haberi vardır? Sanmam kimsenin haberi olacağını. Ülkemizde eline kazma kürek alan istediği yeri kazmaya her an girişebilir. Ancak birisi o kazanılan yerine düşer can kaybı, yada bir araç düşer neden sonra herkesin haberi olur ve tedbir alınır.
Bakın yurt dışında sistem nasıl çalışıyor bizde sistem nasıl çalışıyor görüyorsunuz. Yurt dışında bir yolda tamirat varsa geniş ve çalışma yapılacak uzunlukta bir branda yolun yarı şeridini kaplayacak şekilde yayılır. İki ucuna seyyar trafik akülü lamba konur. Tek şeritten o tamirat bölgesinden trafiğe yol verilir. İş bitince de branda toplanır. Tek bir kum parçası bile kalmayacak şekilde kapanır, temizlenir malzemeler toplanır gidilir. Bizim ülkemizde neden olmuyor bu tarz çalışmalar anlamıyorum!
Ya da bisiklet ile yola çıktınız istediğim her yol benim diyemezsiniz. Başında kaskın olmadan yola çıkamadığınız gibi sadece bisiklet yolundan gidebilirsiniz. Aykırı hareket yapı  görün anında polisi karşınızda görebilirsiniz. Bizde ise trafiğin her tarafında motorlu yada bisikletli sürücüleri görmeniz mümkündür.
Mesela evinizde tamirat yaptıracaksınız usta soruşturuyorsunuz. Usta yeter ki sizinle tanışmasın işi alıncaya kadar usta peşinizde pervane olur. Ama işi aldıktan sonra siz peşinde pervane olursunuz. Üstelik işinizi de berbat edip çıkar, paranızı verirsiniz işinizi yapmaz, sizi rezil kepaze eder bırakır.
Ve ya devlet kuruluşlarına, kurumlarına işçi, memur alınacaktır. Hemen siyasi nüfusu kullanarak adamını bulup yakınını yerleştirme peşine düşerler.
Mesela Havza’da hamam esnafımızı hiç unutmam 25 kuruşluk pet suyu 1-1,5 Tl den satmaktaydılar. Kendilerini az uyarmadım. Bakın bu tür davranışlarla yarın bir gün müşteri kaçırırsınız diye ama dinleyen kim! Bir süre sonra baktım hamam için gelenler sularını çarşıdaki marketlerden alıp yukarı çıktıklarını gördüm.
Ya da adam gider dere yatağına binalar yapar. İmar izni de verilir. Daha içerisine insanlar girmeden binalar çatırdar ayrılır, yan yatmaya başlar. Hesap sorulduğunda ses yok ! biz tedbir alınmasını söyledik derler. İyi de nasıl söylediniz kim verdi oraya? imar iznini nasıl verildi ?
Bunlar ve buna benzer olaylar neden ülkemizde oluyor. Bunları dile getirenleri hemen refüze, rencide edip, karalayıp karşı görüşten olmakla itham edilirsiniz. Yanlış olan bir şeyi söylerseniz anında size muhalif damgasını basarlar. Bunların hepsi maalesef ahlak erozyonundan kaynaklanan şeylerdir.
Bir ülkede ahlak erozyona uğramışsa, adalet de buna paralel olarak tam işlevini görmezse çeteleşme, kayırmacılık başlar. Herkes siyasi oluşumları kullanınca da ülkenin kaynakları belli kimselere peşkeş çekilerek kaynakların heba olmasına sebebiyet verilir.  Bu gün ülkemizde 30 yılda yaşananların özeti budur. Kaynaklarımız hayali ihracatla, hayali ithalatla, hayali teşviklerle, kdv kayırmacılığı ile, Devlet arazilerinin değerinin altında bir sınıfa verilmesiyle, kredi batıklarıyla v.s uygulamalar ile bir bir tüketilmiş ziyan edilmiştir. Parası olan nüfuzu olan siyasetin içindedir, bu pastanın içerisindedir.
Şimdi soruyorum size bir vatandaş 5-10 bin lira maaş için belediye başkanlığına yada 15-20 bin lira maaş için milletvekilliğine ciddi ciddi 100-200 bin tl neden harcayıp talip olur!
Bu soruların cevabı verildiği vakit sorunlar çözülmeye başlanacak, ülke kalkınmaya başlayacaktır. Şunu yapacağım, bunu yapacağım, alt yapı yapacağım diye talip olan belediye başkanlarımız seçildiğinin ertesinde bakıyorsunuz vaat ettiklerini yapmaya başladığını gördüğünüzde seviniyorsunuz. Bir bakmışsınız alt yapı tamamlanmış tebrik edersiniz. Çok geçmeden biten yerler yeniden kazılmaya başlanmıştır ! Bu nedir ? diye sorarsınız su borularını değiştireceğiz, doğal gaz borusu döşüyoruz, bisiklet yolu yapıyoruz, yaya yolu yapıyoruz yada fiber optik kablo döşüyoruz derler. İyide bunu geçen sefer neden düşünüp yapmadınız? Dersiniz ses yok! Ya da doğal gaz firması karşılıyor derler. Doğal gaz firması onu cebinden mi karşılıyor ! Halka yansıtıyorlar. Çektirdikleri eziyet de çabası. Bunların hepsi düzensiz ve ahlaki olmayan bir etikle yapılan çalışmalardan kaynaklanmaktadır.
Her gelen yıkıyor her gelen yapıyor. Gelen gideni kötülüyor. Borç borç üstüne. Eldeki ödenek gelirler giderleri karşılamıyor. Kadrolarına göre çalıştıracakları memur ve işçi sayısının üstüne katlanarak çıkmışlar.! Dünya beri borç olmuş umurlarında değiller. Nasıl bir şey bu anlamadım.
Ben devletin yerinde olsam Tüm halkı din ve ahlak bilgisi dersine tabi tutar birde imza ile de tebliğ ederim. Ayrıca bu tür suçlarda da ağır ceza hükümleri getirmek için düğmeye basarım meclisten geçirir uygulamaya koydururum. Bütçesi üzerinde müsrifçe harcama yapanlara da o borcu ödettiririm.

Saygılarımla

YURT İÇİ GÖÇ HAREKETLERİ , SAMSUN’UMUZUN GÖÇ HAREKETLERİNDEN ETKİLENMESİ Şehirlerde nüfus artışlarının başlıca sebebi iç göçlerdir. Özellikle de kırsaldan kente yapılan göçler ülke ekonomisine büyük yara vermektedir. Kırsal kentten şehire göç etmenin faktörlerini iyi belirlemek iyi incelemek gerekir. Şimdi bu faktörler ne olabilir onlara bakalım: - Bunların başında toprağın azalması, bölünmesi ve makineleşmeye bağlı olarak toprak yetersizliği - Tarım kesiminde ki değişme süreci - Tarımda verimliliğin değişmesi

YURT İÇİ GÖÇ HAREKETLERİ VE SAMSUN’UMUZUN BU GÖÇ HAREKETLERİNDEN ETKİLENMESİ
Şehirlerde nüfus artışlarının başlıca sebebi iç göçlerdir. Özellikle de kırsaldan kente yapılan göçler ülke ekonomisine büyük yara vermektedir.
Kırsal kentten şehire göç etmenin faktörlerini iyi belirlemek iyi incelemek gerekir. Şimdi bu faktörler ne olabilir onlara bakalım:
-          Bunların başında toprağın azalması, bölünmesi ve makineleşmeye bağlı olarak toprak yetersizliği
-          Tarım kesiminde ki değişme süreci
-          Tarımda verimliliğin değişmesi
-          Toprakların mülkiyet dağılımı ve toprak reformunun olmayışı,
-          Teknolojik değişme
-          Üreticinin değerinde pazarlanamamasına bağlı geçim sıkıntısı
-          Üreticinin maliyetinin pahalı olması
-          Üreticinin tohumluğunun pahalı ve verimli olmayışı
-          Üreticinin bilinçsizce ürün üretmeye kalkışması ve farkında olmadan toprağı çoraklaştırması
-          Sulama v.s problemler
-          İşsizlik
-          Hayvancılığın azalması ve popülasyonun düşük verimli  ırklardan oluşması
-          Verimli sebze hububat tohumlarının olmayışı, gübreleme ve gübre fiyatlarının, akaryakıt fiyatlarının yüksek oluşu
-           Tarım ve hayvancılıkta üretim maliyetlerinin artması
-          Toprak reformu ve ferdi tapulaşmanın olmayışı
-          Kooperatifleşme yetersizliği ve üreticinin ürettiklerinin değerinde pazarlanamaması
Tabi bunların içinde en önemli olanı toprak mülkiyetinin dağılışındaki dengesizlikler hala belirli bir kesimin özellikle güney doğu ve Doğu Anadolu Bölgesinde toprak ağalarının yanında halkın maraba gibi çalışması sorunu ekonomik dengesizlikte baş faktörü oynar. Gördüğünüz gibi bu faktörlerin özünde asıl sebep geçim sıkıntısı, gelir azlığıdır.
Bu göçlerin olmasındaki en önemli çekici faktörlerin başında kırsal yerlerdeki nüfusun kentteki iş imkanlarının cazibesine kapılarak, kentlerde ki sosyal ve kültürel imkanlardan yararlanma arzusu yatmaktadır. Haberleşme ve ulaşım imkanlarında ki gelişmeler, memlekete yakınlık, akraba hemşire tavsiyesi veya aracılığı gibi sebeplerle bu göçler artmaktadır.  Tabi ki son zamanlarda  Orta Doğu bölgesinde ki petrol savaşları yüzünden Irak ve Suriye’de ki karışıklıklardan meydana gelen göçte ülke olarak bizi her sahada vurmuştur. Gördüğünüz gibi kaynaklarıyla kendi kendisine yeten Samsun’umuz maalesef artan hayat şartlarıyla, dilenci görüntüsüyle, işsizlikte ki artışıyla, meyve sebze ve kira giderlerinin artmasıyla, artan toplumsal olaylarla cazibe merkezi olmaktan çıkmak üzeredir. Bu sadece Samsun’a özgü mesele olmayıp tüm yurdumuz sathında aynı problem yaşanmaktadır.  Sebzenin yetiştirildiği bir yerde Mersin bölgesinde de 2 -3 liraya satılan domatesi Samsun’da da aynı fiyata yiyorsanız burada bir sıkıntı vardır demektir.
Göç dalgaları Devletin ve yerel idarelerin basiretli bir şekilde bu göç dalgaları krizini iyi yönetmelidir. Aksi takdirde eldeki kaynakları kaybedebilir bir anda bölgesel konumumuzu kaybedebiliriz. Bu tür göç dalgalarında mümkün olduğunca göçü bir an önce geri vatanlarına dönmeleri hedef olmalıdır. Bu sebepten yetkililerce gerekli tedbirler alınmalıdır.

Bir başka yazımda tekrar buluşmak dileğimle…
Saygılarımla


Mustafa Kemal BEKTAŞ

VE SONUNDA ÜLKEMİZDE UYUŞTURUCU MADDE BAĞIMLILIĞI YAŞI İLKOKULA KADAR DÜŞTÜ ! … Haber Türk gazetesi Küçükçekmece'de bir ilkokulun karşısındaki kırtasiyede uyuşturucu satıldığı ihbarı üzerine operasyon düzenlendi 19 Ağustos 2014 Haber Efor Gazetesi Samsun’da 'Merve Aslan' kod adlı bağımlı genç kız da görüntü ve fotoğrafının çekilmemesi şartı ile İlkokulda Uyuşturucuya Başlayan Kızın İtirafları 14 Ocak 2016 Ege Postası İzmir’de İlkokulun dibinde uyuşturucu ticareti: Torbacıya suçüstü 07.10.2007 Hur Haber İlkokulda uyuşturucu skandalı! Maltepe'de bir okulda kullanılmayan klozetlerin içine saklanan çok sayıda esrar paketi, tamir için gelen ustalar tarafından bulundu. 09 Nisan 2018, Pazartesi Milliyet gazetesi. Samsun’da 23 yaşındaki üniversite öğrencisinin ölümüne sebep olan uyuşturucuyu satın alıp eve getirdiği iddia edilen inşaat işçisi genç, polis tarafından gözaltına alındı ve çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.

VE SONUNDA ÜLKEMİZDE UYUŞTURUCU MADDE BAĞIMLILIĞI YAŞI İLKOKULA KADAR DÜŞTÜ ! …

 Haber Türk gazetesi Küçükçekmece'de bir ilkokulun karşısındaki kırtasiyede uyuşturucu satıldığı ihbarı üzerine operasyon düzenlendi
19 Ağustos 2014 Haber Efor Gazetesi  Samsun’da 'Merve Aslan' kod adlı bağımlı genç kız da görüntü ve fotoğrafının çekilmemesi şartı ile İlkokulda Uyuşturucuya Başlayan Kızın İtirafları
14 Ocak 2016 Ege Postası  İzmir’de İlkokulun dibinde uyuşturucu ticareti: Torbacıya suçüstü
07.10.2007  Hur Haber İlkokulda uyuşturucu skandalı! Maltepe'de bir okulda kullanılmayan klozetlerin içine saklanan çok sayıda esrar paketi, tamir için gelen ustalar tarafından bulundu.
09 Nisan 2018, Pazartesi  Milliyet gazetesi. Samsun’da 23 yaşındaki üniversite öğrencisinin ölümüne sebep olan uyuşturucuyu satın alıp eve getirdiği iddia edilen inşaat işçisi genç, polis tarafından gözaltına alındı ve çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.
1702007711 29.12.2017 tarihli başvuru detayım
1800622501 09.04.2018 tarihli başvuru detayım
………………………..
Yukarıda okuduklarınız sadece haberlerden bir kaçı. Maalesef tehlike çanları geleceğimizin çiçeklerini açmadan soldurup öldürecek düzeyde çalıyor.
Bu haberlerin onlarcası yüzlercesini basın haberlerinden okumaktayız.
Peki ne yapmalıyız? Önce Devletimiz tedbir almalıdır. Uyuşturucuya karşı alınacak tedbirler ile ilgili geniş bir yazı hazırlayıp kendi şahsi hesabım olan https://melikevarak.blogspot.com/ ‘da yayınladığım UYUŞTURUCU VE MADDE BAĞIMLILIĞI” adı altında yayınladım ki herkes faydalansın gencecik körpe çocuklarımız da dahil herkes bu melanetten kurtulsunlar.
Peki bir kişinin uyuşturucu kullandığını nasıl bilebiliriz ona bakalım. Uyuşturucu madde kullananlarda görülen belirtiler:

Fiziksel belirtiler:
Kol bölgelerindeki dövmeye benzeyen mor ve de kara iğne yerleri 
Damarlar üzerinde yada damarların satha yaklaştığı yerlerde su toplamasını andıran
Enfeksiyonlar:
Kaşıntı varmış gibi bedeni sık aralıklarla kaşıma eğilimi
Göz altlarında bariz C°de morluk ve de çöküklük 
Aşırı kilo zayii ve iştahsızlık

Psikolojik belirtiler:
Alaka eksikliği isteklerde sık değişiklik kararsızlığın ağır basmasıİçine kapanıklık ,aşırı alınganlık 
Herkesten kaçıp Daima yalnız kalma isteği 
Ani ve de ivedi duygusal değişimler 
Karamsar ve de depresyon eğilimli bir karakter yapısı

Davranışsal Belirtiler:
Aile ve yakınlardan uzaklaşma bir müddet sonra iyice kopma
Çok sık aralıklarla arkadaş değiştirme
Yalan söyleme ve hırsızlık yapmanın daimi hale gelmesi 
Maddi gelir ile gider arasındaki farkın büyük miktarda olması 
Belirli aralıklarla gözden kaybolmadır .
Bu belirtileri gösterenler uyuşturucu kullanıyor demektir.

İşte bu amaçla 1702007711 ile 1800622501 sayılı başvurum ile bir dizi uyuşturucu maddeler ile ilgili bir dizi önlem alınmasını istedim. Ne yazmışım bir bakalım:
 İçki satan büfelerce aşırı alkol almış olanlara tekrar tekrar alkol ve keyif verici (Bira v.s) maddelerin satışı hususunda tedbir alınmasının uygun olacağını değerlendiriyorum. Bu maddeleri aşırı alkol almış olanlara hala içki satmış olanların tespit edildiği takdirde bayiliklerinin iptal edilmesi en temel çözüm olacaktır. Yine baly v.s koklayarak sarhoşluğa neden verici maddelere bunu alışkanlık haline getiren şahısların bu maddelere çok çabuk ulaşmaktadırlar. Bunu satın alanlar zaten bu maddeleri kullandıkları yüz hatlarından belli olmaktadır. Bu maddeleri gençlere satan aktarların bu gençliğe kötülük yaptığı bilincinde bir vatandaş olarak bilmeleri gerekir. Gencecik çocukların ceketleri içine sokup koklayıp ona buna saldırarak suç işlemeleri affedilecek bir şey değildir. Bu nedenle bu maddeleri satanların tezgahtan bu maddeleri görünür yerden indirmeleri, ulu orta herkese satılmamalıdır. Bu baly v.s maddeler ile sürekli iş yapanların dışında kimseye bu maddeler satılmamalıdır. En azından sigarada ki gibi belli bir yaş sınırı konulmalıdır. Yine kitapçılarda da bu maddeleri 404, uhu v.s görünür yerden kaldırmalarının, bu maddeleri velileri ile gelenlere satılmasının uygun olacağı kanısındayım. Nasıl ki sigara gibi tekel maddeleri tezgahtan kaldırıldıysa bu maddelerde kaldırılmalıdır. 
Sayın Başbakanım daha dün Samsun'da batı parkta çöp tenekesinde 4 tane çakmak gazı dolum tüpünü ve 3 adet tüp balyi boşaltılmış olarak gördüm ve beni bu durum inanın ürküttü. Bu nedenle kendimi bu yazıyı yeniden yazmak zorunda kaldım. 
Sayın Başbakanım; 
Ben bir vatandaş olarak Ülkemin varlığının idamesi için gördüğüm aksaklıklarda Devletimin tedbir alması açısından Zatı Alinize zaman zaman başvurmaktayım. Yukarıda belirttiğim hususların incelenmesi ve giderilmesi için emirlerinize arz ederim. 

Daha ne yazmalıyım! Bundan daha açık ne yazılabilir?

Mustafa Kemal Bektaş